16. Yüzyılda Nüfus


A- Yerleşik Nüfus

Bu sayım sonuçlarından elde edilen verilere göre 1527 tarihinde Göksun nahiye merkezinin nüfusu yaklaşık 268 idi. Nahiyeye bağlı Kanlıkavak köyünün nüfusu ise 417 idi. Toplam nüfus ise 685’e ulaşıyordu. Nahiyenin iki köyünden biri olan Kavşut’da nüfusa ilişkin veriler bulunmamaktadır. Bu tarihte nahiye merkezinde halkın dışında 1 imam, 1 hatib, 1 müezzin, 3 çeri ve 2 eşkinci bulunuyordu. Çerilerin biri piyade, ikisi süvari yani atlı idi. Kanlıkavak köyünde ise 1 kethüda, 15 derviş yaşıyordu.

1563 tarihinde ise Göksun Nâhiyesi, Göksun merkez, Kanlıkavak ve Kızılkilise köyü olmak üzere 3 köyden meydana geliyordu. Bu tarihte Göksun yaklaşık olarak 307, Kanlıkavak 521, Kızılkilise 533 nüfusa sahip idi. Toplam nüfus ise 1361’dir. Bu durumda meskun mahal nüfusu 1527-1563 arasında iki kat artmıştır. Böyle bir nüfus artışı nüfusun tabi artış seyrinin çok ötesinde olması dolayısıyla başka faktörlerle açıklanmalıdır. Yüzyılın ikinci yarısında genel nüfus artışına ilaveten konargöçerlerin yerleşik düzene geçmiş olmaları ile izahı mümkündür. Zira 1527 sayımında söz konusu cemaatlerin nüfus rakamlarına ulaşmamızı sağlayan mükellef ve muaf sayıları verilmişken, 1563 sayımında, mezraların hangi cemaat tarafından ziraat edildiği yazılmış, ancak toplam nüfusu çıkaracağımız vergi mükellefi ya da muaf sayısı verilmemiştir. Bu durumda adına cemaat denilen bu toplulukların, konargöçerlikten çıkarak yerleşik düzene geçip mezralarda zirai faaliyetlerde bulunmalarını mümkün görmek gerekir. Bu sayıma göre Kanlıkavak köyü, Kanlıkavak cemaati; Kızılkilise, Kızılkiliselü cemati; Nefsi Göksun ise Göksunlu cemaati tarafından oluşturulmuş ve bu cemaatler yerleşik düzene geçmiş olmalıdır. Diğer bir husus ise 1563’de Kızılkilise köyünün kurulmuş olmasıdır.

Nüfusun bileşimine bakıldığında her iki tarihte gayrimüslim nüfusa rastlanılmamaktadır. Nüfusun tamamı Müslümanlardan oluşmaktadır. Etnik olarak Türk nüfustur.

Sayım sonuçlarına göre bu tarihte Göksun merkezde 30 bennak, 19 mücerred ve 26 nimçift olarak kayıtlı vergi mükellefi kişiler, 1 imam, 1 naibü’ş-şer’, 1 naibü’şşer’ kardeşi, 2 sipahi, 7 sipahizâde bulunurken, Kanlıkavak köyünde 22 bennak, 57 mücerred ve 48 çiftten oluşan vergi mükellefi, 1 kethuda, 1 muhassıl bulunuyordu. Ayrıca 33 dervişin 7’si bennak, 14’ü mücerred, 11’i nim çift ölçeğinde vergi mükellefi, 1’i ise Selman Halife’nin oğlu Ali olarak kayıtlıdır. Kızılkilise köyünde ise 68 bennak, 58 mücerred ve 20 nimçift vergi mükellefi, 4 muhassıl, 1 kethüda, 1 müezzin, 1 derviş ve 1 sipahi bulunmaktadır.

B- Konar Göçerlerin Nüfusu

Bölgede daha önce var olan Dulkadir Beyliği’ne bağlı Dulkadir Ulusu olarak adlandırılan pek çok aşiret Göksun yaylalarında yaylamaktaydı. Osmanlı Arşivi kayıtlarında Göksun’da yaylayan ve kışı da Çukurova’da geçiren birçok Türkmen kitlesinin ismi geçmektedir. Bunlardan bazıları Subaşı, Bostancı ve Haydarlı cemaatleridir.

1527 tarihinde nâhiye sınırları içerisinde konar-göçer gruplardan büyük çoğunluğu Dulkadirli Ulus’una mensup 12 aşiret-cemaat bulunuyordu5. Bunlar; Boyacılar, Ericeklü, Kürsücilü, Mağaracıklu, Karakızlu, Saraycıklu, Boyacılu, Ağcaviranlu, Kebecelü, Köse Hasanlu, Kızılkiliselü, Tellili cemaatleridir. 1527’de cemaatlerin toplam nüfusu yaklaşık 1326’dır6. Nüfusun yapısı 240 hane, 19 nefer, 41 mücerred,

1 muhassıl, 5 imam, 5 kethüda ve 11 âdet-i çeriden oluşmaktadır.

1563 tarihli sayımda Göksun Nahiyesi’nde konar-göçer taifenin nüfus rakamlarına ulaşacağımız vergi mükellefi, görevli ve muaf rakamlarına yer verilmemiştir. Bu sebeple konar-göçerlerin bu tarihte nüfuslarına dair bilgi veremiyoruz. Bu cemaatlerden sadece yukarıda bahsettiğimiz Kızılkiliselü aşireti yerleşik hayata geçerek yeni bir köy oluşturmuştur.